Ένας κατάσκοπος του ΕΛΑΣ στον Γερμανικο στρατό
Δημοσιεύθηκε από apothikarios στο 2008/06/14
Θεσσαλονικη τη 13-11-44
Η Γερμανική αντιφασιστική Επιτροπή Μακεδονίας
Τμήμα της Κ.Ε. Γερμανών Αντιφασιστών της Μόσχας
«ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ»
Προς
Την ομάδα Μεραρχιών Μακεδονίας
(στα χέρια του συναγ. Επιτελάρχη Λαγγουράνη)
Ενταύθα
«Έκθεση για συγκρότηση και δράση της Γερμανικής Αντιφασιστικής μαχητικής ομάδας Θες/νίκης.»
Η ομάδα των Γερμανών αντιφασιστών στρατιωτικών συγκροτήθηκε πριν τρεις μήνες από τον υποφαινόμενο. Η επιτυχία που είχε στην περίπτωση αυτή το II Γραφείο της Μεραρχίας Θες/νίκης μπορεί να επιτελέσει ένα τυπικό παράδειγμα σωστής εκμετάλευσης μιας απλής πληροφορίας , που έφτασε ως εκεί. Ένας συναγωνιστής ειδοποίησε το δεύτερο Γραφείο πως ο γνωστός στο κοινό της Θεσσαλονίκης φιλέλληνας Ταγματάρχης Dr. Georg Eckert[i] ( Δρ. Γεώργιος Έκκερτ) Διοικητής των μετεωρολογικών Σταθμών της Νοτιοανατολής, είναι πολύ ανήσυχος και φοβάται μήπως τον συλλάβει η γκεσταπό: όπως έγινε και με πολλούς άλλους αξιωματικούς ύστερα από την απόπειρα της 20ης Ιουλίου 1944[ii].
Μου ανέθεσε τότε το II γραφείο να βολιδοσκοπήσω σχετικά με τον φίλο μου κ. Φορμόζη Διευθυντή της Πανεπιστημιακής βιβλιοθήκης και στενό φίλο και συνεργάτη του Γερμανού Αξιωματικού και αφού εξακριβώσω την αλήθεια να του υποδείξω ότι είναι δυνατόν να βοηθήσουμε τον φίλο και μάλιστα να τον στείλουμε με την οργάνωση στο βουνό. Έτσι και έγινε. Πήραν την πρώτη επαφή μαζύ του. Πρώτα μου έκανε απολογισμό της φιλελληνικής του δράσης και όπως εξακρίβωσε η οργάνωση, είχε σώσει ο ίδιος από τα στρατόπεδα 16 συνολικά αγωνιστές τρεις μάλιστα από την Ήπειρο με βαρειά κατηγορία, που ήταν για τουφεκισμό.
Ακόμη έσωσε και το χωριό της Χαλκιδικής Κρήνη από τα νύχια των Βουλγάρων, που λογάριαζαν να το κάψουν για αντίποινα.
Πολλές φορές κατηγορήθηκε από την Βουλγαρική προπαγάνδα σαν σκανδαλώδικα Φιλέλληνας και του γίνηκαν από το στρατηγείο παρατηρήσεις. Ωστόσο του επέτρεψε το στρατηγείο να διατηρεί την επαφή του με τους Έλληνες, για να μπορεί να πληροφορηθεί υπεύθυνα για τα Ελληνικά ζητήματα και για τις διαθέσεις της Ελληνικής κοινής γνώμης.
Όταν με τις συχνές επαφές μας αναπτύχθηκε ατμόσφαιρα αμοιβαίας εμπιστοσύνης και αποδείχθηκε ταυτότητα σιτς πολιτικές μας αντιλήψεις μου αποκάλυψε και όλη την παράνομη δράση του μετά το 1933 και προ πάντων στο στρατό εδώ στην Θεσσαλονίκη.Πριν από το 1933 ήταν μέλος του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος και αρχηγός της σοσιαλδημοκρατικής ομάδας των φοιτητών στο Βερολίνο.
Με την άνοδο του Χίτλερ καταδιώχτηκε άγρια, έφυγε στο εξωτερικό και αφού κατάφερε να εξαφανίσει το φάκελο του από την Gestapo γύρισε στο μικρό πανεπιστήμιο της Bohn[iii] όπου τελείωσε τις σπουδές του.
Την παράνομη δουλειά του την εξακολούθησε μέσα από τις γραμμές του Εθνικουσοσιαλιστικού κόμματος.
Ας σημειωθή ακόμη, πως και η οικογενειακή του παράδοση είναι σοσιαλιστική. Ο πατέρας του παλιός σοσιαλιστής και συντάχτης της Frankfurten Zeitung, η μητέρα του από το Χάρκοβο παιδαγωγός, έδρασε στην επανάσταση του 1905.
Μ’ αυτές τις προυποθέσεις αρχίσαμε από τα μέσα του Αυγούστου μια στενότερη συνεγασία. Στις καθημερινές σχεδόν συναντήσεις μας με πληροφορούσε για τις κινήσεις και τη σύνθεση των εδώ Γερμανικών μονάδων, για τις διαθέσεις της ανώτερης Διοίκησης. Ο αντιφασιστικός αυτός πυρήνας που περίλαβε στην αρχή τρεις αξιωματικούς, έγινε σε λίγο πενταμελής και συνδέθηκε με πολλούς αντιχιτλερικούς της φρουράς Θεσσαλονίκης.
Έτσι από το Στρατηγείο της Νοτιοανατολής ως την τελευταία μονάδα του Ναυτικού αυτή η ομάδα είχε τους ανθρώπους της.
Ο Ταγματάρχης μας διαφώτιζε συχνά και μάλιστα μας σύνταξε και Γερμανικές προκυρήξεις με κατάλληλο περιεχόμενο για το Γερμανικό Στρατό.Μια απ’ αυτές την υπέγραψε και η αντιφαστική Γερμανική ομάδα Θεσσαλονίκης.
Ταυτόχρονα αρχίσαμε από τα μέσα του Σεπτέμβρη να ανταλλάζουμε σκέψεις για την διαπαιδαγώγηση των αιχμαλώτων για τις αντιλήψεις της οργάνωσης πάνω στο ζήτημα αυτό, που ταυτιζόταν απόλυτα με τις δικές του. Ετοιμάσαμε μάλιστα και σχετική δουλειά. Ακόμη ο πυρήνας των αντιφασιστών συνδέθηκε στα μέσα του Σεπτέμβρη με το Γερμανικόν Κομιτάτον της Μόσχας Α.Κ.Φ.Δ.[iv] ραδιοτηλεγραφικώς.
Ο αντιφασιστικός πυρήνας και ιδιαίτερα ο ταγματάρχης βοήθησε ξεχωριστά τον αγώνα μας τις 20 τελευταίες μέρες, όταν πια η Θεσσαλονίκη, χαρακτηρίστηκε σαν ζώνη επιχειρήσεων και ορίστηκε ένας Kampfkommandant που ανέλαβε υπεύθυνα την τήρηση της τάξης και την πραγματοποίηση της εκκένωσης της πόλης μας από τον Γερμανικό Στρατό.
Η πόλη κατά το σχετικό σχέδιο είχε διαιρεθή σε οκτώ διαμερίσματα και ένα απ’ αυτά διοικούσε ο Δρ. Έκκερτ ( από τον Λ. Πύργο ως την οδό Ευζώνων με τη ναυτική βάση μαζύ). Μάλιστα σε περίπτωση αιφνιδιασμού και πολιορκίας είχε συμφωνηθή ύστερα από εικονική μικρή αντίσταση να μας παραδώση το τμήμα του, πράγμα που θα μας υκόλυνε να χωρίσουμε την πόλη σε δύο και έτσι να παραλύσουμε την αντίσταση των Γερμανών. Ωστόσο το σχέδιο αυτό των Γερμανών αντιφασιστών δεν εφαρμόστηκε, γιατί η εκκένωση της Θεσσαλονίκης έγινε τμηματικά και κανινικά.
Τις 20 τελευταίες μέρες είχαμε πολλές φορές δύο και τρεις φορές τη μέρα επαφή.
Μας πληροφορούσε ακριβώς για τις τελευταίες κινήσεις τους και μάλιστα μας έδωσε πριν 4 μέρες το σχέδιο της εκκενώσεως που επιβεβαιώθηκε με μαθηματική ακρίβεια απο τα πράγματα. Την τελευταία εβδομάδα έβγαλε σε λίγες ώρες 7 ελασίτες που πιάστηκα οπλισμένοι οι περισσότεροι από την Γερμανική φρουρά του Γεντή-Κουλέ, από το στρατόπεδο με δραστικό και άμεσο διάβημα στον Kampfkommandant.[v]
Την παραμονή της κατάληψης της πόλης δηλ. Την Κυριακή στις 29 Οκτώβρη ένα απόσπασμα του ΕΛΑΣ μαζύ με άνδρες της Εθν. Πολιτοφυλακής συνώδευσε την αντιφασιστική ομάδα στην επάνω πόλη και απ’ εκεί την ίδια νύχτα στον Χορτιάτη.
Την άλλη μέρα κατέβηκαν στην λεύτερη πόλη μαζύ με τους αντάρτες μας. Ας σημειωθή ακόμα πως ο ταγματάρχης έκρυψε και παρέδωσε στον ΕΛΑΣ μερικές εκατοντάδες χειροβομβίδες Γερμανικές, καθώς και φυσίγγια αρκετές χιλιάδες. Τα πυρομαχικά τα παρέλαβε ένα δεύτερο απόσπασμα από το σπίτι του μόλις έφυγε ο ίδιος για την επάνω πόλη. Ακόμη φύλαξε ακέραιο τον Μετεωρολογικό του σταθμό και τον παρέδωσε στο πανεπιστήμιο μαζύ με τις τρίχρονες επιστημονικές του παρατηρήσεις, παρά την ρητή διαταγή που είχε να τον καταστρέψει.
Η δράση του Δρ. Έκκερτ ήταν σ’όλο το διάστημα της εδώ παραμονής του απόλυτα φιλελληνική. Ιδιαίτερα σημειώνουμε την επιστημονική συμβολή του με τις 10 περίπου εργασίες με λαογραφική ύλη, που δημοσίευσε με τον κ. Φορμόζη, και που κοντά στα άλλα είναι και σαν μια φωνή διαμαρτυρίας για την Ελληνικότητα της Μακεδονίας σε εποχή που η Βουλγαρική προπαγάνδα οργίαζε στην Ελληνικήν Μακεδονία.
Τη δουλειά για την οργάνωση και διαπαιδαγώγηση των αιχμαλώτων (Γερμανών), που είχαμε σταματήσει πριν 20 ημέρες, την ξαναρχίσαμε, αμέσως μετά την απελευθέρωση.
Το προσωρινό πλάνο περιλαμβάνει ώσπου να μας έρθουν από το Γερμανικό Κομιτάτο της Μόσχας, οδηγίες και σχετικό έντυπο υλικό, που ζητήσαμε ραδιοτηλεγραφικώς πριν 5 ημέρες, τα παρακάτω σημεία:
1) Καταγραφή και εξέταση των αιχμαλώτων. Χωρισμός τους σε τρεις κατηγορίες,
α) με σοσιαλιστικό προσανατολισμό, παληούς επαναστάτες , αριστερούς αγωνιστές.
β) Αντιχιτλερικούς γενικά, χωρίς πολιτικό προσανατολισμό.
γ) Χιτλερικούς φασίστες , παραπλανημένους από την προπαγάνδα του Goebels.[vi]
2)Διαλογή των καλύτερων στοιχείων, οργάνωση του στρατοπέδου των Γερμανών αιχμαλώτων, χρησιμοποίηση των αιχμαλώτων σε διάφορες εργασίες ανάλογα με την ειδικότητα τους.
3) Έκδοση 15ημερου περιοδικού. όργανου της Ελληνικής αντιφασιστικής ομάδας στην Ελλαδα ( Das Freie Deutchland[vii]). Το περιοδικό είναι οκτασέλιδο πολυγραφημένο με ύλη διαφωτιστική.. Έχει λογοκριθή και από τον συναγωνιστή Επιτελάρχη Λαγγουράνη και από τον Περικλή της «Λαϊκής Φωνής» και είναι έτοιμο για εκτύπωση.
4) Ο ίδιος έχει προτείνει πριν 10 μέρες στην Μεραρχία να αναδιοργανώσει τον Μετεωρολογικόν Σταθμόν του και να τον θέσει στη διάθεση της Ο.Μ.Μ.. Θα ήθελε να χαραχτηριστούν σαν εθελοντές στον ΕΛΑΣ οι 4 Γερμανοί του Μετεωρολογικού σταθμού. Για το ζήτημα αυτό η Ομάδα Μεραρχιών επιφυλάχτηκε να απαντήση.
5) Είχε προτείνει ακόμη να χρησιμοποιήσει τα πορίσματα της πείρας του για την Ελληνική Επιστήμη και τη μόρφωση φοιτητών που θα παρακολουθούν μαθήματα κοντά του.
Η προσωπική μας αντίληψη από τα 2 χρόνια της γνωριμίας μας είναι για το φίλο Ταγματάρχη Δρ, Έκκερτ από κάθε άποψη ικανοποιητική. Πρόκειται για έναν εξαιρετικό άνθρωπο με μόρφωση γερή, συναισθηματικό μάλλον, ανίκανο να κάνη κακό, με πολιτικά ενδιαφέροντα ανάλογα με τη γραμμή του ΕΑΜ, με όρεξη για πολιτική δράση στη μεταπολεμική Γερμανία.
Τέτοιοι άνθρωποι θα χρειασθούν χωρίς άλλο για την μελοντική εξυγίανση και την πνευματική συνεργασία των Λαών της Ευρώπης.
Ο σύνδεσμος με τους Γερμανούς αντιφασίστες
ΥΠΟΓΡΑΦΗ
ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΣ
(Αναδημοσιεύεται από « Κείμενα της Εθνικής Αντίστασης» εκδόσεις ΣΕ, τόμος πρώτος σελ. 441-444)
[i] Δεν μπορεσαν να βρω ένα αναλυτικό βιογραφικό του Έκκερτ. Μπόρεσα να βρω όμως την ιστοσελίδα του ιδρύματος που ίδρυσε μετά τον πόλεμο και πολύ λίγα πράγματα για τη ζωή του
[ii] Εννοεί την απόπειρα κατά του Χίτλερ.
[iii] Βόννη
[iv] Επιτροπή που δημιουργήθηκε από αντιφασίστες Γερμανούς και είχε την έδρα της στην ΕΣΣΔ. Σκοπός της η διαφωτιστική δουλειά στους Γερμανούς αιχμαλώτους και στους στρατιώτες της πρώτης γραμμής του μετώπου.
[v] Στρατιωτικος Διοικητής
[vi] Ο γνωστός Γκαίμπελς, υπουργός προπαγάνδας.
[vii] «Η Ελεύθερη Γερμανία»
