Η Συμφωνια της Βάρκιζας

Οι κάτωθι υπογεγραμμένοι, αφ’ ενός οι κ.κ. Ιωάννης Σοφιανόπουλος Υπουργός επί των Εξωτερικών , Περικλής Θ. Ράλλης Υπουργός επί των Εσωτερικών και Ιωάννης Μακρόπουλος, υπουργός επί της γεωργίας, αποτελούντες την υπό της ελληνικής Κυβερνήσεως εξουσιοδοτημένην αντιπροσωπείαν και αφ’ ετέρου οι κ.κ. Γεώργιος Σιάντος Γραμματεύς της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδος, Δημήτριος Παρτσαλίδης, Γραμματεύς της Κεντρικής Επιτροπής του ΕΑΜ και Ηλίας Τσιριμώκος Γενικός Γραμματεύς της Ενώσεως Λαϊκής Δημοκρατίας (ΕΛΔ), αποτελούντες την υπό της Κεντρικής Επιτροπής του ΕΑΜ προσηκόντως εξουσιοδοτημένη Αντιπροσωπείαν, συνήλθαμεν εις διάσκεψιν εις Βάρκιζαν και από κοινού εξητάσαμεν τα μέσα και τον τρόπον της καταπαύσεως του εμφυλίου πολέμου και της συμφιλιώσεως του ελληνικού λαού και κατελήξαμεν εις την κατωτέρω συνομολογηθείσαν συμφωνίαν.

Η Κυβερνητική Αντιπροσωπεία εξεδήλωσε κατά την Σύσκεψιν ταύτην την σταθεράν θέλησιν της Κυβερνήσεως όπως άνευ νέας αιματοχυσίας τερματίση την θλιβερά εσωτερικήν κρίσιν, αποκαταστήση την ενότητα του Κράτους και επαναφέρη την εσωτερικήν ειρήνην και την πολιτικήν ομαλότητα. Ούτω μόνον θα δυνηθή ο Ελληνικός Λαός να αναλάβη την δημιουργικήν προσπάθειαν διά την ανοικοδόμησιν της Χώρας εκ των ερειπίων, τα οποία οι σκληροί αγώνες προς τους εξωτερικούς εχθρούς και ο αδελφοκτόνος πόλεμος επεσώρευσαν.

Ίνα δε η επελθούσα συμφωνία προσλάβη τον χαρακτήρα ενός ακατάλυτου ηθικού συμφώνου, εκφράζοντας τας επιταγάς της πολιτικής συνειδήσεως του Ελληνικού Λαού, η Κυβερνητική Αντιπροσωπεία εζήτησεν όπως δι’αυτού διακυρηχθεί η σταθερά θέλησις του Ελληνικού Λαού διά την ανάπτυξιν ελευθερου και ομαλού πολιτικού βίου, του οποίου κύριον χαρακτηριστικόν θα είναι ο σεβασμός της πολιτικής συνειδήσεως των πολιτών, η ειρηνική διαφώτισις και διάδοσις πολιτικών ιδεών και ο σεβασμός προς τας ελευθερίας, τας οποίας ο καταστατικός χάρτης του Ατλαντικού και αι αποφάσεις της Τεχεράνης διεκύρηξαν και η συνείδησις των δι’ αυτάς αγωνιζομένων λών απεδέχθη.

ΑΡΘΡΟΝ 1ον

Ελευθερίαι

Η κυβέρνησις θα εξασφαλίση, σύμφωνα προς το Σύνταγμα και τα απανταχού καθιερωμένας Δημοκρατικάς αρχάς, την ελευθέραν εκδήλωσιν των πολιτικών και κοινωνικών φρονημάτων των πολιτών, καταργούσα πάντα τυχόν προηγούμενον ανελεύθερον Νόμον. Θα εξασφαλίση επίσης, την απρόσκοπτον λειτουργίαν των ατομικών ελευθεριών, ως του συνέρχεσθαι, του συνεταιρίζεσθαι, και της διά του τύπου εκφράσεως των στοχασμών. Ειδικώτερον η κυβέρνησις θα αποκαταστήση πλήρως τας συνδικαλιστικάς ελευθερίας.

ΑΡΘΡΟΝ 2ον

Άρσις στρατιωτικού Νόμου

Ο στρατιωτικός Νόμος θα αρθή ευθύς μετά την υπογραφήν της παρούσης συμφωνίας. Άμα τη άρσει αυτού, θα τεθεί εις εφαρμογήν συντακτική πράξις πανομοιότυπος προς τη ΚΔ διά της οποίας θα επιτρέπεται η αναστολή των εν τη ΚΔ πράξει αναφερομένων άρθρων του συντάγματος.

Διά διατάγματος θα ανασταλή αμέσως καθ’ όλην την χώραν η ισχύς των άρθρων 5,10,12,20 και 95 του Συντάγματος. Η αναστολή αυτή θα εξακολουθήση μέχρι συμπληρώσεως του αφοπλισμού και της εγκαταστάσεως Διοικητικών, Δικαστικών και Στρατιωτικών Αρχών καθ’ άπασαν την Χώραν. Όσον αφορά ειδικώτερον το άρθρον 5, τούτο ΄δεον να ανασταλή εις τας πόλεις Αθηνών και Πειραιώς μετά των προαστείων και των συνοικισμών. Ειδικώς όμως, διά τους μέχρι σήμερον συλληφθέντας συνομολογείται ότι δεν ισχύει το άρθρον 5 του Συντάγματος και ότι ούτοι θα απολυθούν εντός του συντομωτέρου δυνατού χρόνου, διδομένων των προς τούτον αναγκαίων διαταγών προς τας αρμοδίας αρχάς.

Οπαδοί του ΕΑΜ, ενδεχομενως συλληφθέντες και κρατούμενοι υπό άλλων οργανώσεων, θα αφεθούν ως τάχιστα ελεύθεροι.

ΑΡΘΡΟΝ 3ον

Αμνηστεία

Αμνηστεύονται τα πολιτικά αδικήματα τα τελεσθέντα από της 3ης Δεκεμβρίου 1944 μέχρι της υπογραφής του παρόντος. Εξαιρούνται της αμνηστείας συναφή αδικήματα κατά της ζωής και της περιουσίας, τα οποία δεν ήσαν απαραιτήτως αναγκαία διά την επιτυχίαν του πολιτικού αδικήματος. Ο σχετικός Νόμος θα δημοσιευθή άμα τη υπογραφή της παρούσης συμφωνίας. Εξαιρούνται της αμνηστείας όσοι, υπόχρεοι εις παράδοσιν όπλων είτε ανήκοντες εις τας οργανώσεις του ΕΛΑΣ, της Εθνικής Πολιτοφυλακής και ΕΛΑΝ, δεν παραδώσουν ταύτα μέχρι της 15 Μαρτίου 1945. Η τελευταία αυτή διάταξις περί εξαιρέσεως εκ της αμνηστείας, μετά την διαπίστωσιν ότι ο αφοπλισμός του ΕΛΑΣ επραγματοποιήθη, μη έχουσα πλέον δικαιολογητικόν λόγον θα καταργηθή. Εγγυήσεις και λεπτομέρειαι της παρεχόμενης αμνηστείας αναγράφονται εις το προσηρτημένοντω παρόντι σχέδιον Νόμου.

ΑΡΘΡΟΝ 4ον

Όμηροι

Άπαντες οι πολίται οι συλληφθέντες παρά του ΕΛΑΣ ή της Εθνικής Πολιτιφυλακής ή του ΕΛΑΝ, ανεξαρτήτως ημερομηνίας συλλήψεως, θα αφεθούν αμέσως ελεύθεροι. Όσοι τυχόν κρατούνται με την κατηγορία ότι είναι δοσίλογοι ή ένοχοι αδικημάτων, θα παραδοθούν εις την δικαιοσύνην του Κράτους ίνα δικασθούν υπό των αρμοδίων κατά Νόμον δικαστηρίων.

ΑΡΘΡΟΝ 5ον

Εθνικός Στρατός

Ο Εθνικός Στρατός, πλην των κατ’ επάγγελμα αξιωματικών και υπαξιωματικών, θα αποτελείται από τους οπλίτας των εκάστοτε στρατολογουμένων κλάσεων. Οι ειδικως εκπαιδευθέντες εις τα νέα όπλα έφεδροι αξιωματικοί, υπαξιωματικοί και οπλίται υπαρχόντων σχηματισμών θα παραμείνουν εν υπηρεσία. Ο Ιερός Λόχος θα παραμείνει ως έχει, εφ’ όσον ευρίσκεται εις τας αμέσους διαταγάς του Συμμαχικού Στρατηγείου, συγχωνευόμενος ευθ’υς κατόπιν εις τον Ενιαίον Εθνικόν Στρατόν, συμφώνως προς την ανωτέρω τεθείσα βάσιν. Θα καταβληθή προσπάθεια ίνα επεκταθή η τακτική στρατολογία καθ’ άπασαν την Ελλάδα συμφώνως και προς την τεχνική ευχέρειαν και τας παρουσιασθησόμενας ανάγκας. Εις τας ήδη υπάσρχουσας μονάδας θα προσέλθουν προς κατάταξιν, μετά την αποστράτευσιν του ΕΛΑΣ, οι ανήκοντες εις κληθείσας κλάσεις, συμφώνως με το προσηρτημένον πρωτόκολλον, θα απολυθώσι δε των τάξεων πάντες όσοι κατετάγησαν εις τας υπαρχούσας μονάδας χωρίς να ανήκωσι εις τας κληθείσας κλάσεις. Άπαντα τα μόνιμα στελέχη του Εθνικού Στρατού θα κριθώσιν υπό των συμβουλίων, περί ων υπ’ αριθ. 7 συντακτική πράξις. Τα πολιτικά και κοινωνικά φρονήματα των στρατευμένων πολιτών θα είναι σεβαστά.

ΑΡΘΡΟΝ 6ον

Αποστράτευσις

Άμα τη δημοσίευσει του παρόντος, αποστρατεύονται αι ένοπλοι δυνάμεις Αντιστάσεως και συγκεκριμένως ο ΕΛΑΣ, τακτικός και εφεδρικός, το ΕΛΑΝ και η Εθνική Πολιτοφυλακή. Η αποστράτευσις και η παράδοσις των όπλων θέλουσι συντελεσθή κατά τα ειδικώτερα διαλαμβανόμενα εις το πρωτόκολλον το συνταχθέν υπό της Τεχνικής Επιτροπής, όπερ προσαρτάται εις το παρόν δεόντως μονογραφημένον.

Το Κράτος θέλει ρυθμίσει τα των επιτάξεων των γενομένων υπό του ΕΛΑΣ. Τα παρά του ΕΛΑΣ επιταχθέντα πράγματα, ζώα, αυτοκίνητα, κλπ, άτινα θέλουσι παραδοθεί εις το Κράτος, κατά το λεπτομερέστερον εκτιθέμενα εις το συνταχθέν πρωτόκολλον, όπερ προσαρτάται τω παρόντι θέλουσι θεωρηθή ως επιταχθέντα παρά του Ελληνικού Δημοσίου.

ΑΡΘΡΟΝ 7ον

Εκκαθάρισις Υπαλλήλων

Η Κυβέρνησις θα προβή, δι’ Επιτροπών ή Συμβουλίων, τα οποία ειδικός Νόμος θέλει ορίση, εις την εκκαθάρισιν των Δημοσίων Υπαλλήλων, Υπαλλήλων Προσώπων Δημοσίου Δικαίου, Δημοτικών και Κοινοτικών τοιούτων και λοιπών υπηρεσιών εξηρτημένων εκ τους Κράτους, ή επιχορηγουμένων υπ’ αυτού. Κριτήρια της εκκαθαρίσεως θα είναι η επαγγελματική επάρκεια, ο χαρακτηρ και το ήθος, η συνεργασία μετά του εχθρού και η χρησιμοποίησις του υπαλλήλου ως οργάνου της δικτατορίας. Υπάλληλοι εκ των ανωτέρω, προσχωρήσαντες κατά τον χρόνον της κατοχής προσχωρήσαντες εις τας δυνάμεις Αντίστασεως, επανέρχονται εις τας θέσεις των και θα κριθούν καθ’ ον τρόπον και οι άλλοι υπάλληλοι. Τα αυτά ως άνω Συμβούλια θα κρίνουσι τους υπαλλήλους οι οποίοι συμμετέχουν ή συνήργησαν εις την εκδήλωσιν των γεγονότων της 3 Δεκεμβρίου 1944 μέχρι της υπογραφής του παρόντος. Τους εκ των τελευταίων ενεχόμενους δύνανται να θέσουν εις διαθεσιμότητα επί τη βάσει των Νόμων, της οριστικής αυτών θέσεως καθορισθησόμενης υπό της κυβερνήσεως ήτις θα προέλθη από τας εκλογάς της Συντακτικής Συνελεύσεως. Οι μέχρι τούδε τεθέντες εις διαθεσιμότητα δυνάμει αποφάσεως των Υπουργών θα υποβληθούν υπό την κρίσιν των εν αρχή του παρόντος αναφερομένων Συμβουλίων. Ουδείς υπάλληλος θα διωχθή μόνον διά τα πολιτικά του φρονήματα.

ΑΡΘΡΟΝ 8ον

Εκκαθάρισις Σωμάτων Ασφαλείας

Η εκκαθάρισις των Σωμάτων Ασφαλείας Χωροφυλακής και Αστυνομίας Πόλεων, θα συντελεσθή το ταχύτερον παρ΄ Ειδικών εκκαθαριστικών Συμβουλίων, με τα αυτά ως και οι δημόσιοι υπάλληλοι κριτήρια. Άπαντες οι αξιωματικοί και οπλίται των εν λόγω σωμάτων, οι εμπίμπτοντες εις τας διατάξεις του Νόμου περί αμνηστείας, οίτινες κατά την διάρκειαν της κατοχής προσεχώρησαν εις τας τάξεις του ΕΛΑΣ, του ΕΛΑΝ ή της Εθνικής Πολιτοφυλακής, θα επανέλθουν εις τας θέσεις των και θα υποβληθούν εις την κρίσιν των εκκαθαριστικών Συμβουλίων, καθ’ ον τρόπον και οι λοιποί συνάδελφοι των. Άπαντες οι αξιωματικοί και οπλίται των εν λόγω Σωμάτων, οι εγκαταλείψαντες τας θέσεις των από της 3ης Δεκεμβρίου 1945 μέχρι της υπογραφής του παρόντος, τίθενται εις διαθεσιμότητα, της οριστικής αυτών θέσεως καθορισθησομένης παρά Συμβουλίων περί ων θ’ αποφασίση η μέλλουσα να προέλθη εκ των εκλογών κυβέρνησις.

ΑΡΘΡΟΝ 9ον

Δημοψήφισμα και εκλογαί

Το ταχύτερον δυνατόν, πάντως δε εντός του τρέχοντος έτους θα διεξαχθή εν πάση ελευθερία και γνησιότητι δημοψήφισμα, το οποίον θα τερματίση οριστικώς το πολιτειακόν ζήτημα, υποτασσομένων πάντων εις την απόφασιν του λαού. Θα επακολουθήσουν δε ως τάχιστα και εκλογαί Συντακτικής Συνελεύσεως διά την κατάρτισιν του νεου Συντάγματος της Χώρας. Και οι δύο αντιπροσωπείες συμφωνούν όπως, προς έλεγχον της γνησιότητος της εκφράσεως της Λαϊκής Θελήσεως, παρακληθούν αι Μεγάλαι Σύμμαχοι Δυνάμεις όπως αποστείλουν παρατηρητάς.

Του παρόντος εγένοντο δύο όμοια, ων το εν έλαβεν η κυβερνητική Αντιπροσωπεία το έτερον δε η Αντιπροσωπεία του ΕΑΜ.

Εν Αθήναις εν τω Υπουργείω των Εξωτερικών
τη 12 Φεβρουαριου 1945

Η αντιπροσωπεία της Ελληνικής Κυβερνήσεως

Ι. ΣΟΦΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ
ΠΕΡ. ΡΑΛΛΗΣ
Ι. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ

Η αντιπροσωπεία της ΚΕ του ΕΑΜ

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΙΑΝΤΟΣ
ΔΗΜ. ΠΑΡΤΣΑΛΙΔΗΣ

Ο Γραμματεύς της Διασκέψεως
Ι. ΒΑΡΣΑΜΗΣ